Baza wiedzy

Koszty związane z egzekucją ponosi dłużnik

W postępowaniu egzekucyjnym obowiązuje zasada zwrotu przez dłużnika wierzycielowi kosztów celowych, tj. niezbędnych do celowego przeprowadzenia egzekucji. Zgodnie z treścią art. 770 k.p.c. dłużnik powinien zwrócić wierzycielowi koszty niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji. Koszty ściąga się wraz z egzekwowanym roszczeniem. Koszt egzekucji ustala postanowieniem komornik, jeżeli przeprowadzenie egzekucji należy do niego. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie stronom oraz komornikowi. Komornik obowiązany jest jednak w postępowaniu egzekucyjnym ocenić, czy określone koszty są niezbędne do celowego przeprowadzenia egzekucji.

Wyrazem tego stanowiska jest m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego (zasada prawna) z dnia 27.11.1986 roku sygn. akt III CZP 40/86, w której Sąd wyjaśnił, że dłużnik, przeciwko któremu wszczęta została egzekucja alimentów, mimo że dobrowolnie zaspokajał je w terminie i w wysokości określonej w tytule wykonawczym, może skutecznie - stosownie do okoliczności - w drodze skargi kwestionować czynność komornika w zakresie obciążenia go kosztami egzekucyjnymi (art. 767 i 770 KPC).

W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy podkreślił, że jakkolwiek komornik jest zobowiązany do ustalenia kosztów egzekucji, to jednak nie jest on uprawniony do oceny, czy istniały w ogóle podstawy do wszczęcia przeciwko dłużnikowi egzekucji, jeżeli wierzyciel łącznie z wnioskiem złożył tytuł wykonawczy uprawniający do wszczęcia przeciwko dłużnikowi egzekucji, a tym samym do oceny, czy istniały w ogóle podstawy do obciążenia go kosztami. Ocena zasadności obciążenia dłużnika kosztami zbędnej egzekucji należy w tym wypadku do sądu rozpoznającego skargę wniesioną przez dłużnika w trybie art. 767 k.p.c. Dłużnik bowiem, który wywiązuje się ze swoich obowiązków zgodnie z treścią tytułu wykonawczego, nie może być pozbawiony możliwości obrony swych praw w toku postępowania egzekucyjnego. Takie zasady rozstrzygania o kosztach postępowania wywołanym wniesieniem skargi na czynności komornika znalazły wyraz również w innych orzeczeniach Sądu Najwyższego. W uchwale z dnia 09.09.1987 roku sygn.. akt III CRN 233/87, Sąd ten przyjął, że wierzyciel, który bez potrzeby powoduje wszczęcie egzekucji w sytuacji, gdy dłużnik zgodnie z tytułem wykonawczym dobrowolnie świadczy alimenty w wymaganej wysokości i ustalonym terminie, sam powinien ponieść wywołane tym postępowaniem koszty egzekucyjne, przysługujące organowi egzekucyjnemu. Ponadto w uchwale z dnia 28.02.1998 roku sygn. akt III CZP 17/96, Sąd Najwyższy przyjął, że w sprawie ze skargi na czynności komornika o kosztach postępowania orzeka sąd na podstawie art. 770 k.p.c., stosując odpowiednio (art. 13 § 2 k.p.c.) w niezbędnym zakresie przepisy o zwrocie kosztów procesu (art. 98-110 KPC).

Postanowienie komornika o ustaleniu kosztów, po jego uprawomocnieniu się, podlega wykonaniu w drodze egzekucji, bez zaopatrywania go w klauzulę wykonalności (art. 762 § 4 KPC).

Reasumując, w powyższej sprawie niewątpliwym jest, że komornik w toku egzekucji nie jest uprawniony do badania zasadności tytułu wykonawczego. Skoro wierzyciel wraz z wnioskiem o wszczęcie egzekucji złożył tytuł wykonawczy w postaci wyroku sądu zaopatrzonego w klauzulę wykonalności, to w zakresie przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego komornik może ściągać także koszty egzekucyjne powstałe w tym zakresie. Występując w opisanym stanie faktycznym jako dłużnik ma Pani prawo kwestionować wysokość i zasadność kosztów, składając w tym zakresie skargę na czynności komornika, o której mowa w art. 767 k.p.c. Ponadto jeżeli kwestionuje Pani podstawę egzekucji jaką jest tytuł wykonawczy, wówczas należy na podstawie art. 840 § 1 pkt. 1 k.p.c. złożyć stosowne powództwo przeciwegzekucyjne. Dłużnik może w drodze tego powództwa żądać pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności w całości lub części albo ograniczenia, jeżeli przeczy zdarzeniom, na których oparto wydanie klauzuli wykonalności. Ponadto należy zaznaczyć, że w sytuacji gdy wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania (nie brała udziału w sprawie nie ze swojej winy), wówczas można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności (art. 401 pkt. 2 k.p.c.). Nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe.

Powrót